Jeug, die baanbrekers van ontwikkeling

Jippie, dit is Jeugmaand! Maar het ons regtig iets om te vier?

Daar word gesê een uit vier jongmense is werkloos. Ons land se werkloosheidsyfer vir die eerste kwartaal van 2016 was 26,7% waarvan ’n groot deel – meer as 50% – jeugdiges is.

Ons is op die vooraand van Jeugdagvieringe waar ons onthou hoe honderde jongmense in 1976 opgestaan het vir dít wat hulle geglo het is reg en regverdig.

Ek kan nie help om myself af te vra nie – het hulle toe nie maar net die battle gewen nie, terwyl die oorlog voortduur?

Bendegeweld beheer ons gemeenskappe en vir so baie het dit al ’n comfort zone geword. As jy nie ’n kind voor 21 het nie, is jy nie cool nie, of die nuwe sêding is “jou kind gaan jou ouma noem”. Voorts word dwelms ook geëet soos ek lekkers kou.

Maar alles is nie verlore nie. Verlede jaar het ons die jaar van studente gesien, van

#RhodesMustFall tot #FeesMust-Fall. Jongmense het, soos 40 jaar gelede, opgestaan en sterk gestaan, van kampusse tot op die stoep van die parlement.

Hulle het die sekretaris-generaal van die ANC gedwing om op die teer saam met hulle voor Luthuli-huis te sit en Tata Madiba moes toekyk hoe duisende op die grasperk buite die Uniegebou byeenkom en aandring dat aan hul eise voldoen word.

Hier staan ons nou weer voor Jeugdag en talle gaan sê hoe belangrik die jeug is en watter belangrike rol ons jongmense speel in organisasies, ons kerke en die gemeenskappe. Die woorde sal verskil, maar almal se boodskap sal dieselfde wees: die jeug van vandag staar talle uitdagings in die gesig.

Dis geen geheim dat ons jeug uitdagings het nie, maar kan ons dit regtig nog sê? Is ons nie veronderstel om liefs met realistiese voorstelle na vore te kom nie?

Voorstelle waar ons die uitdagings aanpak, pleks van kyk wie gaan dit oplos.

Ons jeug is goed in tegnologie. Kan vir ure in ’n laptop, tablet of selfoonskerm vaskyk en nog ander take verrig aka multi-tasking.

Tog is ons ’n sogenaamde verlore generasie, ’n confused generasie. Ons is onseker omdat sommige sê daar is nie geleenthede nie, terwyl daar tog baie is, maar ons nie kan besluit watter een nie.

Baie reken dit is cool om vriende te volg, maar dink nie vir hulself nie. 

Ons dink wat ons sien, hoor en wat ons ouers en grootouers moes deurmaak, ook met ons moet gebeur. Ons is baie keer te gemaklik in ons gemaksone en bang of onseker om daaruit te styg.

Van ’n vroeë ouderdom af, word ons geleer wat is reg en verkeerd en dit behoort ons almal snags wakker te hou dat so baie jongmense die verkeerde bo die regte kies. Daar is geen kitsoplossing vir die uitdagings nie en die antwoorde lê by ons as individue.

As gemeenskappe verenig ons by groot sportbyeenkomste; kom ons verenig ook vir ons uitdagings.

Wyle oudpresident Nelson Mandela het eenkeer gesê “jongmense reik uit na ander om ’n eenvoudige toekoms te bou. Dit verg emosionele volwassenheid en morele krag”.

Ons verlede is belangrik omdat dit ons leer waarvandaan ons kom. Ons moet daaruit leer, maar ons moet ook in die hede werk om na die toekoms te beweeg.

Tata Madiba se woorde slaan dus die spyker op sy kop. Jongmense is uniek op hul eie manier en hulle reik uit. As ’n samelewing neig ons baie keer om dit nie raak te sien nie, om ons jeug te kritiseer, ons jeug te verwerp, af te skryf en die ou gunsteling, te veroordeel.

By ’n jeugsaamtrek ’n dekade gelede het Mandela gesê “jongmense moet baanbrekers van die heropbou en ontwikkeling word.

Deur die jeug se voorbeeld sal daar gehelp word dat Suid-Afrika die land van ons drome word’.

Die bou van die toekoms waarvan Madiba praat verg die morele krag, waardes en emosionele volwassenheid van ons almal deur ons jeug te aanvaar en erkenning, inligting, opvoeding, motivering en aanmoediging te bied.

#FeesMustFall Statement by some Mandela Washington Fellows, South Africa

At this important moment in our country's evolution, when young South Africans have once again been forced to put their lives on the line in the precincts of the people’s house – the National Assembly - to maintain critical access to education, the signatories to this statement wish to make clear our strongest support for the #FeesMustFall and #NationalShutDown campaign sweeping across university campuses and South Africa.

Far too many will dismiss the campaigns and the scenes outside Parliament as unacceptable student behaviour without fully appreciating the underlying issues the movement represents. 

The real issue confronting South Africa is that we live in the most unequal society and yet we treat education – the great leveller - as a privilege for the few. 

Our young students, denied of a hearing, of kept promises, of leadership, and without a clear path out of marginalisation as education is put further away from them, are now forced to risk life and limb for a basic constitutional right, a right that could help the nation become what we want it to be. Denying them an education by increasing fees without concurrently implementing a viable solution is to deny the country its richest resource – a skilled and educated population.

We stand in solidarity and express our support to the students across the country in their struggle to access the right to quality education in transformed higher education institutions.

We support student contestation around the cost of study but we are aware of the many competing and all equally urgent needs (and some comprehensive responses already in place to respond to them such as free basic education, free health care and the largest public HIV/AIDS programme in the world, pensions to senior citizens, disability and child grants, to mention just a few.

Accordingly, in order to meaningful confront this issue, we call on the development of a new funding model and substantially more civic and citizen involvement to ensure that fees are more affordable and thus allow access to higher education.  We will also seek to contribute to this important discussion and lead with young South Africans to confront these issues honestly and openly.

In addition, we strongly condemn the excessive force used by the South African Police Services as well as by private security firms against what has in large been a demonstration by unarmed and peaceful young students who are calling for change. We note the accusations that have arisen that police are directing excessive force at black students and in some instances, none at white students.  The Apartheid-style tactics and brutality exacted on students cannot be permitted to continue. We urge the authorities to carefully investigate these claims.

Education should never be a privilege.  Education is a basic right afforded to all South Africans by our Constitution.  Too many South Africans are locked out of the system because it has become unaffordable.  Education is a public service and it should be subsidised to allow access and affordability.  If we fix the system our nation will enjoy added opportunity and improved socio-economic conditions as our young will be better able to compete in a globalised environment.

Issued and signed by:

Andrew Ihsaan Gasnolar, Khanyi Magubane, Buhle Mabaso, Rethabile Mashale-Sonibare, Christopher Vuba, Mpho Majenge, Mhlanganisi Madlongolwana, Kgomotso Tabane, INkosi Sbonelo N. Mkhize, Amukelani Mayimele, Noluthando Duma, Lebohang Selloane, Nhlamulo Mabasa, Shane Vermooten, Khayakazi Namfu, Amy Shelver, Lynette Ntuli, Faith Mangope, Yossi Hasson, Murendi Mafuno, Makuya Lalumbe, Russell Xitshembhiso Mulamula, Justin Beswick, Ryno Alsander De Water, Cathy Mohlahlana, Zibu Mthiyane, Pearl Pillay, Lebogang Mokwena, Bongi Ndakisa, Gillion Bosman, Andile Biyela, Sam Beckbessinger, Nangamso Koza, Mbali Ntuli, Paul Galatis, Danielle Manuel, Mabutho Mthembu, Sara Hallatt, Peter Malatji.